Zelf je thuisbatterij doorrekenen op je eigen verbruik

Bij elke thuisbatterij zit een rekensom in de folder. Die som gaat over een gemiddeld huishouden dat niet bestaat. De enige uitkomst die voor jou telt, maak je op je eigen cijfers, en dat past grotendeels op een A4'tje. Hieronder staat hoe je dat doet, zodat je een offerte kunt beoordelen zonder de verkoper op zijn woord te geloven.

De gegevens die je nodig hebt

Zonder cijfers blijft het gokken. Verzamel eerst dit:

• Je jaarverbruik en je teruglevering in kWh. Beide staan op de jaarafrekening van je energieleverancier.
• Je verbruik per uur of per kwartier. Vrijwel elke leverancier laat je die gegevens downloaden uit het klantportaal, en anders kun je ze uit je slimme meter lezen. Dit is het belangrijkste bestand, want daarin staat wanneer je stroom gebruikt.
• Wat je per kWh betaalt, inclusief energiebelasting en btw. Op een dynamisch contract neem je de uurprijzen van een heel jaar.
• Wat je krijgt voor een teruggeleverde kWh, plus eventuele terugleverkosten. Dat laatste bedrag staat vaak apart in de voorwaarden en niet op de tarievenpagina.
• Een offerte met de totaalprijs inclusief installatie, de garantietermijn en het aantal gegarandeerde cycli.

Stap 1: hoeveel stroom gaat er echt doorheen

Een batterij verdient alleen aan kWh die er doorheen gaan. Pak je uurgegevens van een gewone week en tel op hoeveel stroom je verbruikt tussen zonsondergang en de volgende ochtend. Kom je op 6 kWh per avond, dan is dat je plafond, ook als de accu 15 kWh kan opslaan. Doe dit voor een week in juni en een week in januari; het verschil tussen die twee is meestal fors.

Neem vervolgens het laagste van twee getallen: je bruikbare batterijcapaciteit en je avondverbruik. Vermenigvuldig dat met het aantal dagen dat je die cyclus ook echt haalt. Tussen november en februari is er vaak te weinig zon om de batterij vol te krijgen, dus reken niet met 365 dagen maar met 250 tot 300. Wat je overhoudt is je jaarlijkse doorzet in kWh.

Stap 2: wat is één verplaatste kWh waard

Een kWh die je uit de batterij haalt, hoef je niet in te kopen. De winst is dus je inkooptarief min wat diezelfde kWh had opgeleverd als je hem aan het net had geleverd. Betaal je 30 cent voor stroom en krijg je 5 cent terugleververgoeding, dan is de bruto winst 25 cent per kWh.

Daar gaat nog iets vanaf. Bij laden en ontladen verdwijnt ongeveer tien procent, dus je stopt er 11 kWh in om er 10 uit te halen. Daarnaast verbruikt het systeem zelf stroom om te blijven staan, over een jaar al gauw enkele tientallen kWh. Reken daarom met ruwweg 85 procent van je bruto winst per kWh.

Stap 3: van jaaropbrengst naar terugverdientijd

Stel dat je op 2000 kWh doorzet per jaar uitkomt en op 25 cent bruto winst. Na verliezen houd je ongeveer 21 cent over, dus zo'n 425 euro per jaar. Kost de batterij inclusief installatie 6500 euro, dan sta je op ruim vijftien jaar. Dat is het hele getal, zonder franje.

Leg dat naast de garantie. Loopt die af na tien jaar of na een vast aantal cycli, dan valt er binnen die vijftien jaar waarschijnlijk een vervanging of een nieuwe omvormer in. Zet er ook het alternatief naast: 6500 euro op een spaarrekening levert over dezelfde periode ook iets op. Pas als je die twee naast elkaar hebt, weet je of het loont.

“Een batterij verdient aan doorzet, niet aan capaciteit. Wie rekent met de kWh op de doos in plaats van met de kWh die er per jaar doorheen gaan, rekent zichzelf rijk.”

Waar de som meestal scheeftrekt

• Rekenen met je jaarverbruik in plaats van met je avondverbruik. Twee gezinnen die allebei 4500 kWh gebruiken, verplaatsen totaal verschillende hoeveelheden als de een overdag thuis is en de ander niet.
• Een zonnige week doortrekken naar het hele jaar. In het winterhalfjaar haalt de batterij lang niet elke dag een volle cyclus.
• De spelregels als vast beschouwen. Nu de saldering wordt afgebouwd, verandert de waarde van een teruggeleverde kWh en daarmee je winst per kWh. Reken de som daarom door met een paar verschillende terugleververgoedingen en kijk hoe gevoelig je uitkomst is.
• Kosten weglaten die er wel zijn: een eventuele verzwaring van de aansluiting, meerkosten voor de opstelplek, onderhoud en de invloed op je opstalverzekering.

Waar zelf rekenen ophoudt

Met je jaarafrekening en een rekenmachine kom je ver genoeg om te zien of een offerte in de buurt van de werkelijkheid zit. Wat je op die manier lastig ziet, is hoe je uitkomst reageert als er meerdere dingen tegelijk schuiven: een kleinere batterij, een lagere terugleververgoeding en een winter met weinig zon. Die combinaties bepalen of je op tien of op twintig jaar uitkomt.

Daar begint ons werk. WattKlopt verkoopt geen batterijen, installeert niets en krijgt geen commissie van leveranciers. We leggen je kwartiergegevens van een heel jaar naast je werkelijke tarieven, rekenen meerdere batterijgroottes door met het scenario zonder batterij ernaast, en zetten elke aanname zwart op wit zodat je ze kunt narekenen. Bij ongeveer een kwart van de doorrekeningen luidt de uitkomst dat het (nog) niet loont. Dan staat dat gewoon in je rapport.