Thuisbatterij zonder zonnepanelen: heeft dat zin?

De vraag komt vaker binnen dan je zou denken: kan een thuisbatterij ook zinnig zijn als je helemaal geen zonnepanelen hebt? Technisch is het antwoord simpel. Een batterij hoeft niet aan panelen te hangen; hij kan zich net zo goed vullen met stroom uit het net. Financieel ligt het lastiger, want zonder eigen opwek verdwijnt de reden waarom een batterij bij de meeste huishoudens geld oplevert.

Waar het voordeel dan vandaan moet komen

Met panelen sla je stroom op die je zelf hebt opgewekt en anders voor weinig zou terugleveren. Zonder panelen bestaat dat overschot niet. De enige bron is het net, en dus koop je elke kWh die de batterij in gaat gewoon in. Het verdienmodel verschuift daarmee volledig naar timing: laden op een uur waarop stroom goedkoop is, ontladen op een uur waarop stroom duur is. Wat je verdient, is het verschil tussen die twee momenten.

Dat betekent ook meteen dat dit alleen werkt met een dynamisch energiecontract, waarbij het tarief per uur of per kwartier meebeweegt met de marktprijs. Heb je een vast of variabel contract, dan betaal je om drie uur 's nachts precies hetzelfde als om zeven uur 's avonds. Het verschil dat je zou willen benutten is er dan niet, en een batterij zonder panelen levert je op zo'n contract niets op.

Het prijsverschil is kleiner dan de app laat zien

In apps met uurprijzen zie je soms verschillen van vijftien of twintig cent per kWh binnen één dag. Verleidelijke getallen, maar dat is de kale marktprijs. Wat er voor jou overblijft, is een stuk minder:

• Energiebelasting en btw betaal je over elke ingekochte kWh, ook op een goedkoop nachtuur. Die vaste opslag zit in beide prijzen en valt dus tegen elkaar weg, maar de btw over het marktdeel knabbelt wel aan je marge.
• Bij het opslaan en weer teruggeven gaat rond de tien procent verloren. Je moet dus meer inkopen dan je later gebruikt.
• Netbeheerkosten en vastrecht veranderen niet, hoe slim je ook laadt. Die posten kun je met een batterij niet omlaag brengen.
• Niet elke dag heeft een groot prijsverschil. Op donkere, windstille winterdagen ligt de prijs vrij vlak, en dan valt er weinig te verdienen.
• Dagelijks vol laden en leeg trekken slijt de batterij sneller. Veel garanties zijn uitgedrukt in laadcycli, en die verbruik je hiermee in hoog tempo.

Een rekensom die je zelf kunt narekenen

Stel je hebt een batterij van 10 kWh en je haalt er op driehonderd dagen per jaar een volle cyclus uit. Dat is 3000 kWh die je verplaatst. Houd je na verlies en belasting netto acht cent per kWh over aan het prijsverschil, dan kom je uit op zo'n 240 euro per jaar. Bij een aanschafprijs van vijfduizend euro praat je over een terugverdientijd van ruim twintig jaar, terwijl de batterij zelf zo lang waarschijnlijk niet meegaat.

Draai je aan de knoppen, dan zie je hoe gevoelig die som is. Bij een netto verschil van vijftien cent en driehonderd volle cycli wordt het 450 euro per jaar, en dan begint het ergens op te lijken. Haal je maar de helft van die cycli, omdat je 's avonds simpelweg geen 10 kWh verbruikt, dan halveert de opbrengst weer. Het aantal kWh dat je er daadwerkelijk doorheen stuurt, weegt zwaarder dan de capaciteit op de doos.

“Zonder panelen verdien je niets aan de zon. Je verdient aan het verschil tussen twee uren op dezelfde dag, en dat verschil moet groot genoeg zijn om een investering van duizenden euro's te dragen.”

Voor wie het wel kan uitkomen

Er zijn huishoudens waar de som anders uitpakt. Wie veel stroom gebruikt op de dure momenten, heeft meer te verplaatsen en dus meer te winnen. Denk aan een warmtepomp die 's avonds draait, een elektrische auto die thuis laadt of een huishouden dat volledig van het gas af is en 3000 kWh of meer per jaar verbruikt buiten de goedkope uren.

• Je hebt een dynamisch contract en de batterij stuurt automatisch op de uurprijzen, zonder dat jij elke avond zit te schuiven.
• Je verbruik is groot genoeg om de batterij bijna dagelijks leeg te trekken.
• Je overweegt op termijn alsnog zonnepanelen. Dan verandert het rendement van dezelfde batterij later opnieuw, meestal in je voordeel.

Ontbreekt een van deze punten, dan blijft er weinig over. Een huishouden met een gemiddeld verbruik, een vast contract en geen panelen koopt met zo'n batterij vooral een duur apparaat dat weinig verplaatst.

Hoe wij dit doorrekenen

Wij verkopen geen batterijen en installeren niets, dus we hebben geen belang bij een positief antwoord. Voor een situatie zonder panelen rekenen we met jouw werkelijke verbruik per uur en met echte uurprijzen over een heel jaar, inclusief belasting, btw en rendementsverlies. We zetten meerdere batterijgroottes naast elkaar en laten het scenario zonder batterij ernaast staan. Zonder zonnepanelen valt de uitkomst vaker uit op 'nog niet' dan met panelen, en dat schrijven we dan gewoon op.